THÍ NGHIỆM T2K BƯỚC VÀO GIAI ĐOẠN MỚI VỚI SỰ TĂNG CƯỜNG ĐỘ NHẠY ĐÁNG KỂ CHO NGHIÊN CỨU HÀNG ĐỀU THẾ GIỚI VỀ DAO ĐỘNG NEUTRINO

Thí nghiệm T2K Là thí nghiệm neutrino quốc tế đặt tại Nhật Bản với hơn 500 thành viên từ 14 quốc gia và vùng lãnh thổ. Việt Nam là thành viên duy nhất từ Đông Nam Á tham gia thí nghiệm này từ năm 2017 với Viện Khoa học và Giáo dục liên ngành (IFIRSE, ICISE), Viện Vật lý (IOP, VAST), và Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội (HUSVNU)
Thí nghiệm T2K đã bắt đầu lấy dữ liệu mới với chùm tia neutrino tăng cường và các máy dò neutrino gần mới từ tháng 12 năm 2023. Trung tâm KEK/J-PARC đã thành công nâng cấp vòng chính (main ring) của máy gia tốc và đường dẫn (neutrino beamline) để tăng công suất tạo ra chùm tia neutrino. T2K cũng đã thành công nâng cấp các thiết bị đo tương tác neutrino của mình. Hệ thống nam châm điện xung (ống điện từ “hình sừng”), trái tim của hệ thống sinh neutrino, cũng được nâng cấp. Dòng điện cấp vào ống điện từ “hình sừng” đã tăng từ 250 kA lên 320 kA. Điều này cho phép tăng thông lượng neutrino lên khoảng 10%. Ngoài ra, T2K còn lắp đặt các máy dò neutrino mới có thể đo tương tác neutrino với độ chính xác cao hơn trư ớc. Các máy dò mới đư ợc cài đặ t bao gồm SuperFGD, dùng để phát hiện các dấu vết xung quanh điểm tương tác neutrino bên trong máy dò, Máy chiếu thời gian “góc rộng” (High-angle TPC), dùng để đo động lượng của các hạt phát ra trong một phạm vi góc rộng và Máy đo thời gian bay (Time-of-Flight), dùng để phát hiện hướng đi và phân loại hạt đi qua. Các sự kiện neutrino đã được quan sát thành công trong quá trình chạy kỹ thuật của các máy dò mới sau khi bắt đầu vận hành chùm tia neutrino. Năm 2020, T2K đưa ra những gợi ý đầu tiên rằng sự đối xứng giữa vật chất và phản vật chất có thể bị vi phạm trong các dao động neutrino. Với những cải tiến này, T2K sẽ tiếp tục dẫn đầu thế giới trong việc nâng cao hiểu biết về các đặc tính của neutrino và làm sáng tỏ bí ẩn về sự thiếu hụt của phản vật chất trong vũ trụ.